شیخ محمد سلامه، یکی از بزرگترین قاریان و اساتید قرائت قرآن در تاریخ دنیای اسلام، در سال ۱۸۹۹ میلادی در مصر متولد شد. او در خانوادهای مذهبی و قرآنی رشد یافت و از همان دوران کودکی با قرآن آشنا شد. از آنجا که از نسلی مذهبی و صوفیزاده بود، پیوستن به عرصه قرائت قرآن به طور طبیعی در سرنوشت او رقم خورده بود. پدران و اجداد او از جمله افرادی بودند که همواره در تلاوت و آموزش قرآن شهره بودند. شیخ محمد سلامه با استعداد ذاتی و توانمندیهای خاص خود، توانست در مسیر تلاوت قرآن به موفقیتهای بسیاری دست یابد و در نهایت جایگاه ویژهای در تاریخ قرائت قرآن پیدا کند.
یکی از ویژگیهای مهم تلاوت شیخ محمد سلامه، سبک منحصر به فرد او در ادای کلمات و لحنی خاص بود که او در قرائت قرآن از آن بهره میبرد. بسیاری از پژوهشگران بر این باورند که سبک او، نه تنها از نظر تجوید بلکه از نظر نغمهها و مقامات موسیقایی قرآن نیز خاص و بینظیر بود. او بهطور ویژه در استفاده از طبقات صوتی توانایی زیادی داشت و قادر بود آیات قرآن را با قدرت و تسلط خاصی تلاوت کند. بسیاری از افراد به خصوص کسانی که در جلسات قرائت او حضور داشتند، اذعان کردهاند که صدای وی نه تنها آیات قرآن را به زیبایی بیان میکرد، بلکه مفاهیم معنوی و روحانی آیات را به مخاطب منتقل میکرد.
شیخ محمد سلامه از همان ابتدای حرفهای شدن در تلاوت قرآن، تصمیم گرفت در رادیو قاهره تلاوت کند، اما در ابتدا با این عقیده که تلاوت قرآن از رادیو حرام است، از این کار خودداری میکرد. او به شدت به حفظ حرمت قرآن اعتقاد داشت و فکر میکرد پخش تلاوت قرآن از رادیو میتواند معنای خاص آن را کاهش دهد. با این حال، در سال ۱۹۴۸ میلادی، زمانی که او دیگر جوان نبود و صدای خود را تا حدودی از دست داده بود، تصمیم گرفت تلاوت خود را در رادیو قاهره آغاز کند. این تصمیم در آن زمان با واکنشهای مختلفی روبرو شد، اما در نهایت با تسلط بینظیر خود در مقابل میکروفن توانست در سالهای طولانی صدای خود را از رادیو منتشر کند و شهرت جهانی پیدا کند. این اقدام در حقیقت آخرین گام او در پخش هنر قرائت قرآن به دنیا بود. قبل از اینکه شیخ محمد سلامه در رادیو تلاوت کند، او در محافل مختلف قرآنخوانی در قاهره و دیگر نقاط مصر به تلاوت قرآن میپرداخت و توانست شهرت فراوانی کسب کند. در برخی روزهای جمعه، وی در مسجد سید نفیسه قاهره سوره کهف را میخواند و مردم از مناطق مختلف برای شنیدن صدای خاص و تلاوتهای زیبا و معنادار او به این مسجد میآمدند. در آن زمان بسیاری از مردم برای حضور در جلسات تلاوت او ساعتها راه میپیمودند، چرا که شیوه تلاوت او با هیچ یک از دیگر قاریان آن زمان قابل مقایسه نبود. علاوه بر فعالیتهای داخل مصر، شیخ محمد سلامه پس از جنگ جهانی اول به فلسطین سفر کرد و چند سال در آنجا به تلاوت قرآن پرداخت. در آن زمان رادیو فلسطین خواستار ضبط تلاوتهای او بود، اما او همچنان به دلیل اعتقاد خود به حرمت پخش قرآن از رادیو، از این کار خودداری کرد. شیوه تلاوت او در این دوران در میان مردم فلسطین نیز محبوب شد. یکی از حکایات جالب در مورد شیخ محمد سلامه مربوط به تلاوت او در شبهایی از سال ۱۹۴۷ میلادی است. در این شبها، او به همراه شیخ مصطفی اسماعیل در “حی عابدین” قاهره قرآن تلاوت میکرد. پس از اینکه شیخ مصطفی اسماعیل سوره حج را تلاوت کرد، شیخ سلامه به دلیل ورود بزرگان به مجلس دوباره به تلاوت پرداخت و به مدت بیش از هفت ساعت تلاوت کرد. این تلاوت تا زمانی که صدای اذان صبح از مساجد اطراف شنیده شد، ادامه داشت. این تلاوت را بسیاری از حاضران به عنوان یکی از بهترین و عمیقترین تلاوتهای تاریخ قرائت قرآن معرفی کردهاند. در مورد ویژگیهای فنی تلاوت شیخ محمد سلامه، باید گفت که او تنها قاریای بود که هنگام تلاوت قرآن بر دو زانو مینشست و هنگامی که به طبقه صوتی بالاتر میرفت، از جای خود بلند میشد. این عمل نشاندهنده تسلط و قدرت فوقالعاده او بر اصول تجوید و طبقات صوتی قرآن بود. این تکنیک او در انتقال معانی و مفاهیم آیات قرآن به مخاطب بسیار مؤثر بود. شیخ محمد سلامه همچنین در مورد سبکهای دیگر قاریان همچون مصطفی اسماعیل و عبدالباسط محمد عبدالصمد نظرات خاصی داشت. او بهطور صریح اعلام کرده بود که تلاوت قرآن باید با صدایی قوی و پرحجم باشد، نه با صدای زیبا و منعطف. در این زمینه، او صدای شیخ محمد الصیفی را بهترین صدا برای تلاوت قرآن میدانست. این نظر نشاندهنده دیدگاه خاص او در مورد تأثیر صدای قاری بر مفهوم قرآن و ارتباط آن با شنونده بود. شیخ محمد سلامه بهطور کلی در تلاوت قرآن سبکی ویژه و مستقل داشت که در آن زمان در میان قاریان همعصر خود نادر بود. این سبک او بهطور خاص تأکید بر قدرت و کیفیت صدا و تسلط بر تجوید و لحنی داشت که قادر بود معنای آیات قرآن را به شکلی عمیق و روحانی منتقل کند. با وجود اینکه شیخ محمد سلامه در زمان حیات خود به عنوان یکی از بزرگترین قاریان شناخته شده بود، پس از درگذشت او در سال ۱۹۸۲ میلادی، نسلهای جدید از تلاوت قرآن کمتر با نام او آشنا بودند. با این حال، میراث او در تلاوت قرآن همچنان در تاریخ قرائت قرآن به عنوان یکی از قاریان برجسته و پیشگام باقی مانده است. تلاوتهای او برای بسیاری از علاقهمندان به قرآن و علوم قرآنی همیشه به یادگار خواهد ماند.
مشکات؛ بزرگترین و جامعترین آرشیو دانلود تلاوتهای قرآن کریم
یک پلیلیست انتخاب کنید یا سریع پلیلیست جدید بسازید.